Ví dụ: Luyện tập: Xem tranh

Xem tranh – Luyện tập cùng quan sát

Giới thiệu

Các em thân mến, ở bài học trước, chúng ta đã biết cách xem một bức tranh: nhìn tổng thể, rồi nhìn từng chi tiết nhỏ. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau luyện tập thật nhiều để trở thành những người xem tranh tinh mắt và có nhiều cảm xúc hơn. Khi luyện tập xem tranh, các em sẽ phát hiện ra những điều thú vị mà đôi khi nhìn qua chưa thấy ngay đâu!

Lý thuyết: Luyện tập xem tranh là gì?

Luyện tập xem tranh có nghĩa là chúng ta dành thời gian để nhìn ngắm một bức tranh một cách chăm chú, có chủ đích. Chúng ta không chỉ nhìn bằng mắt mà còn cảm nhận bằng trái tim và suy nghĩ bằng khối óc. Việc luyện tập này giúp em:

• Nhận ra các hình vẽ, màu sắc và đường nét trong tranh.
• Hiểu được câu chuyện mà bức tranh muốn kể.
• Cảm nhận được cảm xúc vui, buồn, ấm áp hay mát mẻ từ bức tranh.

Để luyện tập tốt, em có thể làm theo các bước sau:

1. Nhìn bao quát: Đầu tiên, hãy nhìn toàn bộ bức tranh từ xa. Em thấy bức tranh có nhiều màu sắc không? Cảnh trong tranh là ban ngày hay ban đêm? Ở trong nhà hay ngoài vườn?
2. Nhìn chi tiết: Lại gần hơn một chút. Em thấy những hình ảnh gì? Có người, cây cối, con vật hay đồ vật nào? Chúng đang làm gì?
3. Cảm nhận: Khi nhìn bức tranh này, em thấy thế nào? Vui vẻ, bình yên hay tò mò? Vì sao em lại có cảm giác đó?
4. Kể lại: Em hãy thử kể lại câu chuyện em nhìn thấy trong tranh cho bạn hoặc cô giáo nghe.

Ví dụ minh họa từng bước

Chúng ta sẽ cùng luyện tập xem bức tranh có tên "Đàn gà con" (tranh vẽ của một bạn học sinh lớp 2).

Bước 1: Nhìn bao quát

• Bức tranh này có nền màu xanh lá cây tươi mát, đó chắc hẳn là bãi cỏ. Ở góc phải, có một mảng màu nâu, có thể là chuồng gà. Trên nền xanh, nổi bật lên những chấm tròn màu vàng tươi. Nhìn chung, bức tranh rất sáng và vui mắt.

Bước 2: Nhìn chi tiết

• Những chấm tròn màu vàng kia hóa ra là những chú gà con. Có chú đang chạy, có chú đang mổ thóc. Gà mẹ màu nâu đỏ đang dang cánh ấp ủ mấy chú gà con ở bên cạnh. Trên bầu trời, có một ông mặt trời màu đỏ đang cười.

Bước 3: Cảm nhận

• Em cảm thấy bức tranh thật ấm áp và vui nhộn. Màu vàng của gà con làm em liên tưởng đến lòng đỏ trứng gà, rất đáng yêu. Hình ảnh gà mẹ che chở cho con làm em nhớ đến mẹ em. Em đoán bạn vẽ bức tranh này khi bạn đang rất vui.

Bước 4: Kể lại câu chuyện

• “Một buổi sáng đẹp trời, gà mẹ dẫn đàn gà con ra bãi cỏ tìm thức ăn. Các chú gà con lông vàng óng, chạy lon ton theo mẹ. Gà mẹ vừa đi vừa kêu “cục cục” để nhắc nhở các con. Ông mặt trời trên cao cũng rạng rỡ nhìn xuống. Thật là một buổi sáng tuyệt vời!”

Ghi nhớ

Khi luyện tập xem tranh, em hãy nhớ thực hiện bốn bước:

1. Nhìn bao quát (màu sắc, không gian).
2. Nhìn chi tiết (hình ảnh, sự vật).
3. Cảm nhận (cảm xúc của em).
4. Kể lại (câu chuyện của bức tranh).

Không có câu trả lời đúng hay sai khi cảm nhận tranh, điều quan trọng là em chịu khó quan sát và nói lên suy nghĩ của chính mình.

Bài tập gợi ý

Các em hãy thử luyện tập thêm nhé!

• Bài 1: Hãy nhìn một bức tranh bất kỳ trong sách Mỹ thuật hoặc trong nhà em (ví dụ: bức tranh phong cảnh, tranh con vật). Áp dụng 4 bước trên để xem và kể lại cho người thân nghe.
• Bài 2: Sau khi xem tranh xong, em hãy dùng bút màu vẽ lại một chi tiết mà em thích nhất trong bức tranh đó. Đó có thể là một bông hoa, một chú mèo hay một ngôi nhà.