Ví dụ: Hình tam giác, hình chữ nhật

Bài học: Hình tam giác và Hình chữ nhật

Giới thiệu

Các em thân mến, trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường bắt gặp rất nhiều đồ vật có dạng hình học quen thuộc. Ví dụ như mặt bàn học, quyển sách, tấm bảng đen hay mái nhà, biển báo giao thông… Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về hai hình cơ bản nhất: hình tam giác và hình chữ nhật. Các em hãy chú ý quan sát để phân biệt chúng nhé!

Lý thuyết

1. Hình tam giác

• Hình tam giác là hình có 3 cạnh và 3 góc.
• Mỗi cạnh là một đoạn thẳng nối liền giữa hai đỉnh.
• Hình tam giác có ba đỉnh, ta thường đặt tên các đỉnh bằng các chữ cái in hoa như A, B, C. Khi đó ta gọi là hình tam giác ABC.

2. Hình chữ nhật

• Hình chữ nhật là hình có 4 cạnh và 4 góc.
• Đặc điểm quan trọng: hai cạnh dài bằng nhau và hai cạnh ngắn bằng nhau. (Các cạnh đối diện song song và bằng nhau).
• Bốn góc của hình chữ nhật đều là góc vuông (giống như góc của quyển vở).
• Hình chữ nhật có hai cạnh gọi là chiều dài (cạnh dài hơn) và chiều rộng (cạnh ngắn hơn).

Ví dụ minh họa từng bước

Ví dụ 1: Nhận biết hình tam giác

Quan sát hình vẽ dưới đây và cho biết đâu là hình tam giác.

1. Hình A có 3 cạnh, 3 góc. → Đây là hình tam giác.
2. Hình B có 4 cạnh, 4 góc. → Đây không phải hình tam giác.
3. Hình C có 3 cạnh, 3 góc. → Đây là hình tam giác.

Kết luận: Hình nào có 3 cạnh và 3 góc thì đó là hình tam giác.

Ví dụ 2: Nhận biết hình chữ nhật

Bạn Nam vẽ một hình có 4 cạnh: cạnh thứ nhất dài 5 cm, cạnh thứ hai dài 3 cm, cạnh thứ ba dài 5 cm, cạnh thứ tư dài 3 cm. Hỏi hình đó có phải là hình chữ nhật không?

1. Bước 1: Kiểm tra số cạnh. Hình có 4 cạnh → Đúng là hình có 4 cạnh.
2. Bước 2: Kiểm tra các cặp cạnh đối diện. Cạnh thứ nhất (5 cm) và cạnh thứ ba (5 cm) bằng nhau. Cạnh thứ hai (3 cm) và cạnh thứ tư (3 cm) bằng nhau.
3. Bước 3: Kết luận. Nếu các góc đều là góc vuông thì đây là hình chữ nhật. (Trong bài này, ta giả sử các góc đều vuông nên hình đã cho là hình chữ nhật.)

Ví dụ 3: Phân biệt hình tam giác và hình chữ nhật

Cô giáo đưa ra các hình: một miếng bánh pizza (hình tam giác) và một quyển sách (hình chữ nhật).

• Miếng bánh pizza có 3 cạnh, 3 góc. → Hình tam giác.
• Quyển sách có 4 cạnh: hai cạnh dài bằng nhau, hai cạnh ngắn bằng nhau, các góc đều vuông. → Hình chữ nhật.

Ghi nhớ: Để phân biệt, em chỉ cần đếm số cạnh. Hình tam giác có 3 cạnh, hình chữ nhật có 4 cạnh.

Ghi nhớ

• Hình tam giác: Có 3 cạnh, 3 góc.
• Hình chữ nhật: Có 4 cạnh, 4 góc vuông. Hai cạnh dài bằng nhau, hai cạnh ngắn bằng nhau.
• Mẹo nhỏ: Em có thể dùng tay để đếm số cạnh của hình. Hình nào có 3 cạnh là tam giác, hình nào có 4 cạnh là tứ giác (trong đó có hình chữ nhật).

Bài tập gợi ý

1. Em hãy tìm trong lớp học 3 đồ vật có dạng hình chữ nhật và 3 đồ vật có dạng hình tam giác.
2. Vẽ một hình tam giác có ba cạnh không bằng nhau. Đặt tên các đỉnh là M, N, P.
3. Vẽ một hình chữ nhật có chiều dài 4 ô vuông và chiều rộng 2 ô vuông. Tô màu vào hình đó.
4. Đúng ghi Đ, sai ghi S: Một hình có 4 cạnh bằng nhau luôn là hình chữ nhật. (Gợi ý: em hãy nhớ lại đặc điểm góc vuông của hình chữ nhật nhé!)