Ví dụ: Ôn tập hình học

Bài: Ôn tập hình học

Giới thiệu

Các em thân mến, trong suốt học kỳ vừa qua, chúng ta đã được làm quen với rất nhiều hình khối và các đường nét thú vị. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau ôn tập lại những kiến thức hình học quan trọng nhất. Việc ôn tập sẽ giúp các em nhớ lâu hơn và vận dụng tốt hơn vào các bài toán thực tế đấy!

Lý thuyết cần nhớ

Trong hình học lớp 3, chúng ta đã học về:

• Hình vuông: Có 4 cạnh bằng nhau và 4 góc vuông.
• Hình chữ nhật: Có 2 cạnh dài bằng nhau, 2 cạnh ngắn bằng nhau và 4 góc vuông.
• Hình tam giác: Có 3 cạnh và 3 góc.
• Hình tròn: Có đường tròn bao quanh và tâm ở giữa. Đường kính luôn gấp đôi bán kính.
• Góc vuông: Là góc tạo bởi hai đường thẳng vuông góc với nhau.
• Chu vi: Là tổng độ dài các cạnh của một hình.
• Diện tích (của hình vuông, hình chữ nhật): Là phần bên trong của hình.

Ví dụ minh họa từng bước

Ví dụ 1: Nhận biết hình và góc

Đề bài: Quan sát hình vẽ và cho biết: Hình nào là hình vuông? Hình nào là hình chữ nhật? Hình nào có chứa góc vuông? (GV vẽ minh họa trên bảng một hình vuông ABCD, một hình chữ nhật MNPQ và một hình tam giác XYZ)

Bài giải từng bước:

1. Bước 1: Quan sát hình vuông. Em thấy hình ABCD có 4 cạnh (AB, BC, CD, DA). Em dùng thước đo hoặc ước lượng thấy các cạnh này dài bằng nhau. Em cũng thấy 4 góc đều là góc vuông (giống góc của cái bàn). Vậy hình ABCD là hình vuông.
2. Bước 2: Quan sát hình chữ nhật. Em thấy hình MNPQ có 4 cạnh. Cạnh MN dài bằng cạnh PQ. Cạnh MQ dài bằng cạnh NP. Em kiểm tra thấy 4 góc đều là góc vuông. Vậy hình MNPQ là hình chữ nhật.
3. Bước 3: Quan sát hình tam giác và góc vuông. Em thấy hình tam giác XYZ có 3 cạnh và 3 góc. Em thấy góc ở đỉnh X (hoặc Y, Z) có thể không phải góc vuông (ví dụ góc nhọn hơn). Vậy hình tam giác XYZ là hình tam giác thường, không có góc vuông.
4. Kết luận: Hình ABCD là hình vuông. Hình MNPQ là hình chữ nhật. Hình nào có chứa góc vuông? Cả hình vuông và hình chữ nhật đều có 4 góc vuông.

Ví dụ 2: Tính chu vi hình chữ nhật

Đề bài: Một mảnh vườn hình chữ nhật có chiều dài 8m, chiều rộng 5m. Tính chu vi mảnh vườn đó.

Bài giải từng bước:

1. Bước 1: Xác định công thức. Chu vi hình chữ nhật = (Chiều dài + Chiều rộng) x 2.
2. Bước 2: Nhận biết các số liệu. Chiều dài = 8m. Chiều rộng = 5m.
3. Bước 3: Thực hiện phép tính.
   Đầu tiên, em tính tổng của chiều dài và chiều rộng: 8 + 5 = 13 (m).
   Sau đó, em nhân tổng đó với 2: 13 x 2 = 26 (m).
4. Bước 4: Kết luận. Chu vi của mảnh vườn hình chữ nhật là 26m.

Ví dụ 3: Tính diện tích hình vuông

Đề bài: Một tấm bìa hình vuông có cạnh dài 6cm. Tính diện tích tấm bìa đó.

Bài giải từng bước:

1. Bước 1: Xác định công thức. Diện tích hình vuông = Cạnh x Cạnh.
2. Bước 2: Nhận biết số liệu. Cạnh của hình vuông là 6cm.
3. Bước 3: Thực hiện phép tính. Em lấy cạnh nhân với chính nó: 6 x 6 = 36.
4. Bước 4: Kết luận. Diện tích của tấm bìa hình vuông là 36 xăng-ti-mét vuông (viết là 36cm²).

Ghi nhớ

• Muốn tính chu vi hình vuông, em lấy độ dài một cạnh nhân với 4.
• Muốn tính chu vi hình chữ nhật, em lấy chiều dài cộng chiều rộng (cùng đơn vị đo) rồi nhân với 2.
• Muốn tính diện tích hình vuông, em lấy độ dài một cạnh nhân với chính nó.
• Muốn tính diện tích hình chữ nhật, em lấy chiều dài nhân với chiều rộng (cùng đơn vị đo).
• Đơn vị đo diện tích là xăng-ti-mét vuông (cm²), mét vuông (m²),... khác với đơn vị đo độ dài là cm, m,...

Bài tập gợi ý

Các em hãy thử sức với các bài tập sau nhé:

1. Một hình vuông có cạnh 9cm. Hãy tính chu vi và diện tích của hình vuông đó.
2. Một hình chữ nhật có chiều dài 10dm, chiều rộng 7dm. Tính diện tích của hình chữ nhật đó.
3. Vẽ một hình chữ nhật có chiều dài 5 ô ly, chiều rộng 3 ô ly. Dùng thước ê ke kiểm tra xem các góc có phải là góc vuông không.
4. Đúng hay sai? "Hình tròn có bán kính là 4cm thì đường kính của nó cũng là 4cm." Giải thích vì sao.

Chúc các em ôn tập thật tốt và làm bài thật chính xác!