Bài tập: Luyện tập: Học hát dân ca

Bài tập: Luyện tập học hát dân ca

Giới thiệu

Các em học sinh thân mến! Trong chương 1, chúng ta đã được làm quen với những làn điệu dân ca Việt Nam rất hay và gần gũi. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau ôn luyện lại các bài hát dân ca đã học. Qua bài tập luyện tập này, các em sẽ hát đúng hơn, hay hơn và cảm nhận được vẻ đẹp của âm nhạc dân tộc.

Lý thuyết: Luyện tập hát dân ca là gì?

Luyện tập hát dân ca là việc các em tập hát đi hát lại một bài hát dân ca nhiều lần để:

• Hát đúng giai điệu: Ngân nga theo đúng cao độ của nốt nhạc, không bị chênh hay phô.
• Hát đúng lời ca: Nhớ rõ từng câu hát, phát âm rõ ràng, không nuốt chữ.
• Thể hiện tình cảm: Hát với giọng vui tươi, nhẹ nhàng, thể hiện được nội dung bài hát (ví dụ: hát về tình yêu quê hương, tình bạn, …).

Ví dụ minh họa: Luyện tập bài hát dân ca “Cò lả” (dân ca Đồng bằng Bắc Bộ)

Các em hãy làm theo các bước sau để luyện tập bài hát “Cò lả”:

1. Bước 1: Nghe và nhẩm theo (đọc thầm trong đầu). Các em hãy nghe cô hát mẫu (hoặc băng đĩa) một lần. Sau đó, các em hãy nhẩm theo trong đầu từng câu: “Con cò, cò bay lả, lả bay la …”
2. Bước 2: Tập hát từng câu ngắn. Hãy hát nhỏ theo cô từng câu một. Ví dụ:
   Câu 1: “Con cò, cò bay lả, lả bay la” — hát chậm, rõ từng tiếng.
   Câu 2: “Bay từ, từ cửa phủ, bay ra, ra cánh đồng” — chú ý ngân dài ở chữ “ra”.
3. Bước 3: Hát cả bài. Sau khi đã thuộc từng câu, các em hãy thử hát nối tiếp cả bài. Lúc đầu hát chậm, sau đó tăng dần tốc độ cho đúng nhịp.
4. Bước 4: Thể hiện cảm xúc. Hãy tưởng tượng các em đang đứng giữa cánh đồng lúa, nhìn thấy những con cò trắng bay lượn. Các em sẽ hát bài này với giọng nhẹ nhàng, tha thiết, như đang kể chuyện vậy!

Gợi ý: Nếu có nhạc cụ gõ như phách, trống nhỏ, các em có thể vừa gõ đệm theo phách vừa hát để tạo không khí vui nhộn.

Ghi nhớ

Các em cần nhớ những điều sau khi luyện tập hát dân ca:

• Luyện tập thường xuyên: Mỗi ngày dành 10-15 phút để hát, sẽ giúp các em nhớ lâu và hát hay hơn.
• Hát tự nhiên, không gồng gượng: Không nên hát quá to hoặc quá gắng sức, hãy để giọng hát nhẹ nhàng, trong trẻo.
• Kết hợp vận động: Có thể vỗ tay, nhún nhảy hoặc làm động tác minh họa nhẹ nhàng theo lời bài hát (ví dụ: dang tay làm cánh cò bay).

Bài tập gợi ý (có hướng dẫn giải)

Các em hãy thử sức với bài tập sau:

Bài tập 1: Đọc lời ca và tập hát bài dân ca “Bà ơi, bà” (dân ca Nam Bộ) theo các bước đã hướng dẫn ở trên. (Gợi ý: Bài hát có câu mở đầu: “Bà ơi, bà, cháu yêu bà lắm …”)

Hướng dẫn giải:

• Bước 1: Nghe và đọc nhẩm theo lời bài hát (có thể nhờ ba mẹ hoặc anh chị hát mẫu).
• Bước 2: Tập hát từng câu: hát câu “Bà ơi, bà” — hát nhẹ nhàng, âu yếm. Sau đó đến câu “cháu yêu bà lắm” — hát chậm, rõ từng chữ.
• Bước 3: Ghép các câu lại với nhau. Chú ý đoạn cuối bài thường có tiếng ngân dài.
• Bước 4: Vừa hát vừa vỗ tay theo nhịp (mỗi phách vỗ một cái nhẹ) để giữ đúng nhịp.

Bài tập 2: Em hãy tự chọn một bài hát dân ca mà em thích (ví dụ: “Đi cấy” – dân ca Thanh Hóa, hoặc “Lý cây bông” – dân ca Nam Bộ) và luyện tập theo các bước. Sau đó, hãy hát cho người thân trong gia đình nghe.

Hướng dẫn giải: Các em nhớ làm theo trình tự: nghe nhạc -> tập từng câu -> hát cả bài -> thể hiện cảm xúc. Khi hát cho người thân nghe, hãy tự tin và mỉm cười nhé!

Bài tập 3 (dành cho học sinh giỏi): Em hãy sáng tạo động tác phụ họa đơn giản cho bài dân ca “Cò lả” (ví dụ: tay giả làm cánh cò bay, chân bước nhẹ theo nhịp). Rồi tập hát kết hợp với động tác đó.

Hướng dẫn giải: Các em có thể làm động tác: Hai tay dang ngang, nhún chân nhẹ nhàng theo nhịp, hát câu “Con cò” thì tay vẫy nhẹ lên xuống. Đến câu “bay lả, lả bay la” thì xoay người một vòng nhỏ. Nhớ giữ nhịp thở đều để hát không bị đứt quãng.

Chúc các em luyện tập thật vui và hát thật hay nhé!