Bài tập: Luyện tập: Biết nói lời yêu cầu, đề nghị

Bài tập: Luyện tập: Biết nói lời yêu cầu, đề nghị

Giới thiệu

Các em thân mến, trong cuộc sống hằng ngày, có rất nhiều lúc chúng ta cần nhờ người khác giúp đỡ hoặc muốn một điều gì đó. Khi đó, thay vì nói trống không hay ra lệnh, chúng ta cần biết nói lời yêu cầu, đề nghị một cách lễ phép, lịch sự. Bài học hôm nay sẽ giúp các em thực hành qua các bài tập cụ thể để trở thành người con ngoan, trò giỏi, biết nói năng nhẹ nhàng, dễ thương.

Lý thuyết cần nhớ

Khi muốn nhờ ai đó làm gì, em cần:

• Nhìn vào mắt người đối diện, nói với giọng nhẹ nhàng.
• Dùng các từ ngữ lịch sự như: "Làm ơn", "Xin vui lòng", "Xin phép".
• Nói đầy đủ câu, ví dụ: "Bạn làm ơn cho mình mượn cục tẩy nhé!" thay vì nói "Đưa tẩy đây!".
• Luôn nói "Cảm ơn" sau khi được đáp ứng, và nói "Xin lỗi" nếu mình làm phiền.

Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Em muốn mượn bạn quyển sách.

• Câu chưa đúng: "Ê, đưa sách tao mượn!"
• Câu đúng: "Bạn làm ơn cho mình mượn quyển sách một lát nhé!"

Ví dụ 2: Em muốn bố mẹ cho đi chơi.

• Câu chưa đúng: "Con đi chơi đây!"
• Câu đúng: "Bố mẹ ơi, con xin phép đi chơi cùng các bạn một lát, con về ngay ạ!"

Ví dụ 3: Em muốn nhờ cô giáo giảng lại bài.

• Câu chưa đúng: "Cô giảng lại đi!"
• Câu đúng: "Thưa cô, cô làm ơn giảng lại cho con bài này được không ạ?"

Bài tập thực hành

Bài tập 1: Em hãy đóng vai và nói lời yêu cầu, đề nghị trong các tình huống sau:

1. Em muốn mượn bạn chiếc bút chì màu.
2. Em muốn nhờ mẹ lấy hộ cốc nước.
3. Em muốn xin phép thầy giáo ra ngoài.
4. Em muốn nhờ em bé nhặt giúp cục tẩy bị rơi.

Hướng dẫn giải:

• Tình huống 1: "Bạn ơi, làm ơn cho mình mượn bút chì màu một lát nhé! Mình cảm ơn bạn."
• Tình huống 2: "Mẹ ơi, mẹ làm ơn lấy giúp con cốc nước với ạ! Con cảm ơn mẹ."
• Tình huống 3: "Thưa thầy, con xin phép thầy ra ngoài một lát ạ! Con cảm ơn thầy."
• Tình huống 4: "Em ơi, làm ơn nhặt giúp chị cục tẩy với nhé! Cảm ơn em."

Bài tập 2: Trong các câu sau, câu nào là lời yêu cầu, đề nghị lịch sự? Em hãy đánh dấu ✔ vào ô trống:

• A. "Đưa đây!"
• B. "Làm ơn cho tôi đi nhờ một lát!"
• C. "Mày để yên đấy!"
• D. "Xin lỗi, bạn có thể chỉ cho mình đường đi được không?"

Hướng dẫn giải:

• Câu A: ❌ (Nói trống không, thiếu lịch sự)
• Câu B: ✔ (Lịch sự, có từ "làm ơn")
• Câu C: ❌ (Thô lỗ, như ra lệnh)
• Câu D: ✔ (Lịch sự, có "xin lỗi", "có thể... được không")

Bài tập 3: Em hãy viết lại câu sau thành lời yêu cầu, đề nghị nhẹ nhàng hơn: "Mở cửa ra!"

Hướng dẫn giải: Em có thể viết: "Làm ơn mở cửa giúp mình với nhé!" hoặc "Bạn vui lòng mở cửa giúp mình được không?"

Ghi nhớ

1. Khi muốn nhờ ai đó, em hãy nói nhẹ nhàng, lễ phép.
2. Luôn dùng các từ: "Làm ơn", "Xin phép", "Xin vui lòng".
3. Đừng quên nói "Cảm ơn" sau khi được giúp đỡ và "Xin lỗi" khi làm phiền người khác.
4. Nói lời yêu cầu, đề nghị sẽ giúp em được mọi người yêu quý và giúp đỡ nhiều hơn.

Bài tập gợi ý

Các em hãy về nhà thực hành nói lời yêu cầu, đề nghị với ông bà, bố mẹ, anh chị trong gia đình. Ví dụ: khi muốn xem ti vi, muốn ăn bánh, muốn nhờ người lớn lấy đồ hộ. Hãy tập nói thật lễ phép và ghi lại một tình huống em thấy mình nói tốt nhất vào vở nhé!