Luyện tập: Nghe nhạc

Luyện tập: Nghe nhạc

Giới thiệu

Các em thân mến, trong cuộc sống, chúng ta được nghe rất nhiều âm thanh khác nhau: tiếng chim hót, tiếng mưa rơi, tiếng đàn, tiếng hát… Nhưng để nghe nhạc một cách tinh tế và hiểu được điều nhạc sĩ muốn nói, chúng ta cần phải luyện tập thường xuyên. Bài học hôm nay sẽ giúp các em biết cách tập trung lắng nghe và cảm nhận một bản nhạc một cách trọn vẹn hơn.

Lý thuyết: Luyện tập nghe nhạc là gì?

Luyện tập nghe nhạc là việc chúng ta rèn luyện để có thể:

• Tập trung lắng nghe toàn bộ bài hát hoặc bản nhạc từ đầu đến cuối.
• Nhận biết các yếu tố cơ bản trong âm nhạc như: nhịp điệu (nhanh hay chậm), giai điệu (cao hay thấp, vui hay buồn), cường độ (to hay nhỏ).
• Cảm nhận và tưởng tượng ra những hình ảnh, câu chuyện mà âm nhạc gợi lên.
• Thể hiện sự yêu thích hoặc cảm xúc của mình sau khi nghe nhạc (ví dụ: vỗ tay, lắc lư theo nhạc, hoặc nói lên suy nghĩ).

Ví dụ minh họa

Cô (thầy) sẽ hướng dẫn các em luyện tập nghe một đoạn nhạc ngắn, ví dụ như bài hát “Chú Ếch con” (nhạc và lời: Phan Nhân).

1. Bước 1: Chuẩn bị — Các em ngồi ngay ngắn, mắt nhìn lên cô, giữ im lặng để tâm hồn sẵn sàng đón nhận âm nhạc.
2. Bước 2: Lắng nghe lần thứ nhất — Cả lớp nghe toàn bộ bài hát. Sau đó, cô hỏi: “Các em có nghe thấy tiếng nhạc vui hay buồn?”. Học sinh trả lời: “Vui ạ!”. “Nhịp điệu nhanh hay chậm?” — “Nhanh ạ!”. Đó là bước đầu tiên của luyện tập.
3. Bước 3: Nghe lại và tưởng tượng — Cô mở nhạc lần thứ hai. Lần này, các em hãy nhắm mắt và tưởng tượng: “Chú ếch con đang làm gì? Tiếng nhạc giống như tiếng ếch kêu hay tiếng nước chảy?”. Các em có thể đưa ra câu trả lời của riêng mình.
4. Bước 4: Thể hiện cảm xúc — Cô cho nghe lại lần thứ ba. Các em có thể vỗ tay theo nhịp phách hoặc lắc lư nhẹ nhàng theo điệu nhạc. Cuối cùng, cô hỏi: “Ai yêu thích bài hát này? Vì sao?”. Một số em giơ tay và nói: “Con thích vì nó vui nhộn, giống như mùa hè ạ.”

Qua ví dụ trên, các em thấy rằng: Luyện tập nghe nhạc không chỉ là nghe bằng tai mà còn nghe bằng cả trái tim và trí tưởng tượng của mình.

Ghi nhớ

• Luyện tập nghe nhạc giúp em hiểu và yêu âm nhạc hơn.
• Khi nghe nhạc, em cần tập trung, tưởng tượng và cảm nhận.
• Em có thể vỗ tay, gõ đệm hoặc nói lên cảm xúc của mình sau khi nghe.

Bài tập gợi ý

1. Em hãy lắng nghe bài hát “Lý cây bông” (dân ca Nam Bộ). Sau đó, hãy trả lời: Bài hát có giai điệu vui hay buồn? Em tưởng tượng ra cảnh gì khi nghe bài hát này?
2. Em hãy tập nghe một đoạn nhạc không lời (ví dụ: nhạc từ đàn piano hoặc đàn guitar). Sau đó, em hãy vỗ tay theo nhịp mà em cho là phù hợp.
3. Em hãy kể lại cho bố mẹ hoặc bạn bè nghe về một bản nhạc mà em yêu thích và vì sao em thích bản nhạc đó.