Bài tập: Chương 3: Tập đọc nhạc

Giới thiệu

Các em học sinh thân mến, ở chương 3 này, chúng ta đã cùng nhau làm quen với việc Tập đọc nhạc. Đây là một kỹ năng rất thú vị, giúp các em có thể tự mình hát và chơi nhạc cụ qua những nốt nhạc trên khuông. Bài hôm nay là bài tập tổng hợp, giúp các em ôn lại tất cả những kiến thức đã học và thực hành thật vui nhé!

Lý thuyết cần nhớ

1. Khuông nhạc và khóa Son

Chúng ta đã biết: Khuông nhạc gồm có 5 dòng kẻ song song và 4 khe. Ở đầu khuông nhạc có khóa Son (hình hơi giống con ốc). Khóa Son giúp chúng ta biết tên của các nốt nhạc trên khuông.

2. Các nốt nhạc cơ bản

Trong phạm vi lớp 2, chúng ta tập trung vào 4 nốt nhạc cơ bản sau:

• Đồ: nằm ở dòng kẻ phụ thứ nhất bên dưới khuông nhạc.
• Rê: nằm ở khe thứ nhất bên dưới khuông nhạc (dưới dòng kẻ 1).
• Mi: nằm ở dòng kẻ số 1 (từ dưới lên).
• Son: nằm ở dòng kẻ số 2 (từ dưới lên).

Mẹo nhỏ: "Đồ" là nốt thấp nhất chúng ta học, "Son" là nốt cao nhất. Các con nhìn kỹ vị trí và luyện đọc to nhé!

3. Hình nốt và cách đọc

• Nốt trắng (hình trái tim rỗng): đọc dài 2 phách. Ví dụ: Đồ 2-3.
• Nốt đen (hình trái tim đặc): đọc ngắn 1 phách. Ví dụ: Rê 1.

Ví dụ minh họa

Cô sẽ hướng dẫn các em đọc một mẫu nhạc ngắn gồm 4 ô nhịp:

Mẫu: "Son Son Mi Mi | Rê Rê Đồ"

Hướng dẫn cụ thể:

1. Ô nhịp 1: "Son Son" (hai nốt đen, đọc nhanh, vang). Các em gõ phách: Tay gõ 1, 2.
2. Ô nhịp 2: "Mi Mi" (hai nốt đen, tay gõ phách 1, 2).
3. Ô nhịp 3: "Rê Rê" (hai nốt đen).
4. Ô nhịp 4: "Đồ" (một nốt trắng, đọc kéo dài 2 phách). Tay gõ phách 1 và kéo dài đến phách 2.

Các em hãy đọc to lên: Son – Son – Mi – Mi – Rê – Rê – Đồ ờ ờ.

Chú ý: Khi đọc nốt trắng, các em phải hát kéo dài giọng, không được ngắt ngay.

Bài tập gợi ý

Các em hãy thực hành các bài tập sau đây. Mỗi bài tập đều có hướng dẫn giải để các em đối chiếu và luyện tập.

Bài tập 1: Đọc nốt trên khuông

Đề bài: Cô vẽ hình các nốt nhạc như sau: Nốt thứ nhất là nốt đen, nằm ở dòng kẻ phụ dưới; nốt thứ hai là nốt trắng, nằm ở dòng kẻ số 1; nốt thứ ba là nốt đen, nằm ở dòng kẻ số 2. Em hãy cho biết tên và cao độ của từng nốt.

Hướng dẫn giải:

• Nốt thứ nhất: Nốt đen – tên là Đồ.
• Nốt thứ hai: Nốt trắng – tên là Mi.
• Nốt thứ ba: Nốt đen – tên là Son.

Bài tập 2: Thực hành ghép lời và giai điệu

Đề bài: Đọc mẫu nhạc ngắn sau đây (lưu ý đọc đúng trường độ): "Đồ Đồ Rê Rê | Mi Mi Son | Son Mi Rê | Đồ Đồ".

Hướng dẫn giải:

1. Gõ phách đều: Mỗi ô nhịp có 2 phách.
2. Đọc chậm rãi:
   • Ô nhịp 1: Đồ (1) – Đồ (2) – Rê (1) – Rê (2).
   • Ô nhịp 2: Mi (1) – Mi (2) – Son (1) – Son (2).
   • Ô nhịp 3: Son (1) – Mi (2) – Rê (1) – Rê (2).
   • Ô nhịp 4: Đồ (1) – Đồ (2).
3. Đọc trôi chảy: "Đồ Đồ Rê Rê Mi Mi Son – Son Mi Rê Đồ Đồ".
4. Mẹo: Hãy tưởng tượng các bạn đang hát bài tập nhẹ nhàng, không vội vàng.

Bài tập 3: Sáng tạo nhịp điệu

Đề bài: Hãy thay thế một nốt đen bằng nốt trắng trong ô nhịp cuối cùng của bài tập 2 và đọc lại.

Hướng dẫn giải:

• Ở ô nhịp cuối (Đồ Đồ), giữ nguyên vị trí nốt Đồ đầu, nốt Đồ thứ hai biến thành nốt trắng (nghĩa là kéo dài 2 phách).
• Cách đọc mới: "Đồ (1) – Đồ (kéo dài 2 phách)". Tổng thể bài: "Đồ Đồ Rê Rê Mi Mi Son – Son Mi Rê Đồ (ờ ờ)".
• Các em có thể vỗ tay: Vỗ 1 tiếng, giơ tay lên và đếm 1 – 2 khi đọc nốt trắng.

Ghi nhớ

• Khuông nhạc có 5 dòng, khóa Son ở đầu giúp xác định tên nốt.
• Nốt đen đọc 1 phách, nốt trắng đọc 2 phách.
• Đọc nhạc phải kết hợp gõ phách đều tay và giữ nhịp đều đặn.
• Luyện tập mỗi ngày sẽ giúp các em đọc nhạc ngày càng giỏi hơn.