Bài tập: Chương 2: Biết nói lời yêu cầu, đề nghị

Bài tập: Chương 2: Biết nói lời yêu cầu, đề nghị

Giới thiệu

Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thường cần nhờ người khác giúp đỡ hoặc xin phép làm một việc gì đó. Nói lời yêu cầu, đề nghị lịch sự là một kỹ năng quan trọng giúp em thể hiện sự tôn trọng với mọi người xung quanh. Bài tập hôm nay sẽ giúp em ôn luyện và thực hành cách nói lời yêu cầu, đề nghị đúng mực nhé.

Lý thuyết cần nhớ

Lời yêu cầu, đề nghị là lời nói dùng để nhờ người khác làm việc gì đó hoặc xin phép thực hiện một hành động. Khi nói, em cần:

• Thể hiện thái độ lễ phép, lịch sự: nhìn vào người đối diện, giọng nói nhẹ nhàng.
• Sử dụng từ ngữ phù hợp: thêm các từ như “làm ơn”, “xin phép”, “có thể”, “phiền”…
• Biết cảm ơn: sau khi được giúp đỡ hoặc được đồng ý.

Ví dụ:

• “Thưa cô, cô có thể giảng lại bài cho em được không ạ?”
• “Làm ơn cho mình mượn cục tẩy một lát nhé.”
• “Mẹ ơi, con xin phép mẹ đi đá bóng cùng các bạn ạ.”

Bài tập có hướng dẫn giải

Bài tập 1: Lựa chọn lời yêu cầu, đề nghị đúng

Em hãy đọc các tình huống dưới đây và chọn câu nói lịch sự nhất để yêu cầu, đề nghị.

1. Tình huống: Em muốn mượn bạn một cây bút chì.
   A. “Đưa bút chì đây cho tao.”
   B. “Bạn cho mình mượn cây bút chì một lát nhé. Cảm ơn bạn!”
   C. “Lấy bút của mày ra đây.”

Hướng dẫn giải: Câu B là lời đề nghị lịch sự, có từ “cho mình mượn”, “nhé” và “cảm ơn”. Câu A và C thiếu lễ phép.

2. Tình huống: Em muốn xin phép bố mẹ đi chơi công viên cùng bạn.
   A. “Con đi chơi đây.”
   B. “Bố mẹ cho con đi chơi công viên với các bạn một lát nhé ạ?”
   C. “Cho con đi ra ngoài.”

Hướng dẫn giải: Câu B là đúng nhất vì có “xin phép”, “ạ” và trình bày rõ ràng ý muốn.

Bài tập 2: Hoàn thành câu nói yêu cầu, đề nghị

Em hãy thêm từ ngữ lịch sự vào chỗ trống để tạo thành câu yêu cầu hoặc đề nghị phù hợp.

• “________, bạn giúp mình nhặt hộ quyển vở với?” (gợi ý: làm ơn)
• “________, em có thể hỏi thầy một chút được không ạ?” (gợi ý: thưa thầy)
• “________, mẹ cho con nấu cơm cùng mẹ nhé?” (gợi ý: Xin phép)

Hướng dẫn giải: Đáp án lần lượt là: “Làm ơn”, “Thưa thầy”, “Xin phép”. Khi điền xong, em đọc lại toàn bộ câu để thấy sự lịch sự.

Bài tập 3: Xử lý tình huống

Em hãy viết hoặc nói lại lời yêu cầu, đề nghị cho từng tình huống sau.

1. Tình huống: Em đến nhà bạn chơi, muốn xem sách của bạn.
2. Tình huống: Em đang làm bài tập, cần nhờ em trai lấy hộ chiếc bút bị rơi.
3. Tình huống: Em muốn nhờ chị gái dạy vẽ.

Hướng dẫn giải:

• “Bạn cho mình xem quyển sách này một lát nhé?”
• “Em lấy giúp chị cái bút ở dưới bàn với, chị cảm ơn em trước nhé!”
• “Chị ơi, em nhờ chị dạy em vẽ bông hoa này được không ạ?”

Khi viết, em nhớ thêm các từ “ạ”, “nhé”, “cảm ơn” để thể hiện sự lễ phép.

Phần ghi nhớ

Khi nói lời yêu cầu, đề nghị, em cần nhớ:

• Luôn sử dụng từ ngữ lịch sự như “làm ơn”, “xin phép”, “cảm ơn”.
• Thể hiện thái độ tôn trọng, giọng nói nhẹ nhàng.
• Biết nói “cảm ơn” sau khi được giúp đỡ hoặc được đồng ý.
• Không nói trống không hoặc dùng lời lẽ thiếu lễ phép.

Bài tập gợi ý thực hành ở nhà

Em hãy tập nói lời yêu cầu, đề nghị với người thân trong gia đình trong các tình huống sau và ghi lại lời nói của mình vào vở:

• Xin phép bố mẹ xem ti vi sau khi làm xong bài tập.
• Nhờ anh chị lấy hộ cốc nước.
• Xin phép ông bà đi sang nhà bạn hàng xóm chơi.

Em nhớ thực hành với thái độ lễ phép và lịch sự nhé. Chúc em luôn là người con ngoan, trò giỏi!