Chương 1: Vẽ theo mẫu

Giới thiệu bài học

Các em học sinh thân mến! Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta thường thấy rất nhiều đồ vật xung quanh như cái bàn, cái ghế, quả bóng, bông hoa… Nếu các em muốn vẽ lại những đồ vật đó thật giống, thật đẹp thì chúng ta cần phải "vẽ theo mẫu". Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về vẽ theo mẫu là gì và cách thực hiện một bài vẽ theo mẫu cơ bản.

Lý thuyết cơ bản

Thế nào là vẽ theo mẫu?

• Vẽ theo mẫu là cách vẽ lại một đồ vật, sự vật (gọi là mẫu vẽ) mà các em đang nhìn thấy trước mắt. Mẫu vẽ có thể là một quả táo, chiếc ấm trà, lọ hoa, hoặc những khối hình khối như hình vuông, hình tròn, hình chữ nhật.
• Khi vẽ theo mẫu, các em phải quan sát thật kĩ để vẽ giống mẫu về hình dáng, màu sắc, và tỉ lệ (to nhỏ) của các phần trên mẫu.
• Mục đích của vẽ theo mẫu là rèn luyện con mắt quan sát, khả năng phát hiện vẻ đẹp của đồ vật và kĩ năng vẽ tay.

Các bước vẽ theo mẫu

1. Quan sát mẫu: Hãy nhìn thật kĩ mẫu. Xác định hình dạng tổng thể của mẫu là hình tròn, hình vuông, hình dẹt hay hình chữ nhật? Nó có màu sắc gì? Nó có những phần chính như thế nào (ví dụ quả cam có phần cuống và thân tròn)?
2. Vẽ phác hình chính: Dùng bút chì nhẹ nhàng vẽ các hình khối cơ bản để tạo khung cho toàn bộ mẫu. Ví dụ: vẽ một hình tròn cho quả cam, hoặc một hình chữ nhật cho cái hộp.
3. Vẽ chi tiết: Dựa vào khung đã vẽ, các em vẽ thêm các chi tiết như cuống, lá, tay cầm, nắp, hoặc các đường nét nhấn trên mẫu.
4. Chỉnh sửa hình vẽ: Sau khi vẽ xong, hãy đặt bức vẽ của mình cạnh mẫu thật. So sánh xem hình vẽ có giống mẫu chưa? Nếu chưa, các em có thể xóa đi và vẽ lại cho đúng.
5. Vẽ màu (hoặc tô màu): Màu sắc thường được vẽ sau cùng. Hãy chọn màu giống với màu của mẫu (hoặc có thể sáng tạo theo ý thích, nhưng nên giữ lại cảm giác thật của mẫu).

Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Vẽ quả táo

Mẫu vẽ của chúng ta là một quả táo đỏ.

• Bước 1: Nhìn quả táo, em thấy nó có hình tròn hơi bầu bầu, phần phía trên có khía nhỏ (phần cuống). Màu đỏ tươi.
• Bước 2: Vẽ phác một hình tròn (hoặc hình oval) nhẹ nhàng bằng bút chì.
• Bước 3: Vẽ thêm cuống nhỏ ở phía trên, và một chiếc lá nhỏ (nếu có). Vẽ thêm một đường cong nhẹ nhàng để tạo độ phồng của quả táo.
• Bước 4: Nhìn kĩ mẫu, em thấy quả táo có một chỗ hơi dẹt xuống (phần lõm) ở dưới. Em vẽ lại chỗ đó cho giống.
• Bước 5: Tô màu đỏ cho quả táo. Nhưng em nhớ, ở chỗ nào có bóng đổ (ánh sáng chiếu vào ít), em có thể tô màu đỏ đậm hơn hoặc tô thêm chút màu nâu đỏ. Cuống và lá tô màu xanh.

Ví dụ 2: Vẽ cái cốc (ly) thủy tinh

Mẫu là một chiếc cốc hình trụ, trong suốt và có nước bên trong.

• Bước 1: Nhìn kĩ: Cốc có thân dài, miệng tròn, đáy nhỏ hơn một chút. Cốc có màu xanh nhạt của thủy tinh, nước bên trong màu vàng nhạt.
• Bước 2: Vẽ phác một hình chữ nhật đứng (thân cốc) và một hình oval hẹp ở phía dưới (đáy cốc) và một hình oval ở phía trên (miệng cốc). Chú ý: miệng và đáy phải cùng phối cảnh (cùng nghiêng).
• Bước 3: Vẽ lại các đường từ miệng xuống đáy tạo thành thân cốc. Vẽ thêm đường ngang để chỉ mực nước (ví dụ ngang khoảng nửa cốc).
• Bước 4: Nhìn kĩ mẫu thật, sửa lại cho đúng hình dáng cốc (thân cốc hơi cong nhẹ hay thẳng?).
• Bước 5: Nhẹ nhàng tô màu xanh nhạt cho cốc, màu vàng cho nước. Để tạo cảm giác trong suốt, em có thể tô màu rất nhẹ và để trống một vài chỗ làm điểm sáng (ánh phản chiếu).

Ghi nhớ

Khi học vẽ theo mẫu, các em hãy nhớ ba điều quan trọng:

• Quan sát trước, vẽ sau: Đừng vội vẽ ngay. Hãy dành thời gian nhìn và nhẩm trong đầu hình dạng, màu sắc của mẫu.
• Vẽ phác nhẹ tay: Dùng bút chì vẽ các nét rất nhẹ, để nếu sai còn dễ sửa.
• So sánh liên tục: Khi vẽ, thường xuyên đối chiếu bức vẽ của mình với mẫu thật, xem có chỗ nào chưa giống hay không.

Bài tập gợi ý

Các em hãy thử vận dụng kiến thức vừa học để hoàn thành các bài tập sau:

1. Bài tập 1: Đặt một quả cam (hoặc quả bóng) lên bàn, ánh sáng tốt. Vẽ quả cam theo các bước đã học. Chú ý vẽ phần cuống và lá.
2. Bài tập 2: Vẽ chiếc hộp bút (hình khối hộp chữ nhật) của em. Hãy tưởng tượng các mặt của hộp, vẽ sao cho thấy được chiều sâu (phối cảnh đơn giản).
3. Bài tập 3: Vẽ một bông hoa có sẵn (hoa hồng, hoa cúc…) đơn giản với một cành và vài chiếc lá. Chú ý cách các cánh hoa xếp chồng lên nhau.

Hãy nhớ: vẽ đẹp hay không đẹp trước hết là do sự chăm chỉ quan sát và luyện tập của các em. Chúc các em thành công!