Bài tập: Ngày, tháng

Bài tập: Ngày, tháng

1. Giới thiệu

Các em thân mến, trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thường xuyên phải xem lịch để biết hôm nay là thứ mấy, ngày mấy, tháng mấy. Lịch là công cụ giúp chúng ta sắp xếp thời gian và kế hoạch. Trong bài học này, các em sẽ cùng nhau ôn tập và thực hành các bài tập về ngày, tháng qua các tình huống cụ thể, giúp các em tự tin hơn khi sử dụng lịch.

2. Lý thuyết cần nhớ

Lịch là gì? Lịch là bảng ghi các ngày trong một tháng hoặc một năm, giúp chúng ta biết được thứ, ngày, tháng. Có hai loại lịch phổ biến: lịch tờ (lịch treo tường) và lịch bàn.

• Một tháng có bao nhiêu ngày?
  • Có tháng 31 ngày (ví dụ: tháng 1, tháng 3, tháng 5, tháng 7, tháng 8, tháng 10, tháng 12).
  • Có tháng 30 ngày (ví dụ: tháng 4, tháng 6, tháng 9, tháng 11).
  • Tháng 2 thường có 28 ngày (nếu là năm nhuận thì có 29 ngày).
• Các thứ trong tuần: Trong một tuần có 7 ngày: Thứ Hai, Thứ Ba, Thứ Tư, Thứ Năm, Thứ Sáu, Thứ Bảy, Chủ Nhật.

Ví dụ: Nhìn vào tờ lịch tháng 10, ta thấy ngày đầu tiên của tháng là thứ mấy? Nếu ngày 1 tháng 10 là thứ Ba, thì ngày 2 sẽ là thứ Tư, ngày 3 là thứ Năm, v.v.

3. Ví dụ minh họa có hướng dẫn giải

Ví dụ 1: Quan sát tờ lịch tháng 4 (giả sử tháng 4 có 30 ngày, ngày 1 là thứ Bảy). Hỏi:

• a) Tháng 4 có bao nhiêu ngày?
• b) Ngày 10 tháng 4 là thứ mấy?
• c) Thứ Hai đầu tiên của tháng là ngày nào?

Hướng dẫn giải:

a) Tháng 4 có 30 ngày (vì tháng 4 thuộc các tháng 30 ngày).

b) Ngày 1 tháng 4 là thứ Bảy. Ta đếm: ngày 1 (thứ Bảy), ngày 2 (Chủ Nhật), ngày 3 (thứ Hai), ngày 4 (thứ Ba), ngày 5 (thứ Tư), ngày 6 (thứ Năm), ngày 7 (thứ Sáu), ngày 8 (thứ Bảy), ngày 9 (Chủ Nhật), ngày 10 (thứ Hai). Vậy ngày 10 tháng 4 là thứ Hai.

c) Từ ngày 1 tháng 4 là thứ Bảy, ta thấy thứ Hai đầu tiên sẽ là ngày 3 tháng 4 (vì ngày 3 là thứ Hai).

Ví dụ 2: Một tuần lễ bắt đầu từ thứ Hai và kết thúc vào Chủ Nhật. Hôm nay là thứ Tư, ngày 15 tháng 5. Hỏi:

• a) Ngày mai là thứ mấy? Ngày mấy?
• b) Hôm kia là thứ mấy? Ngày mấy?

Hướng dẫn giải:

a) Ngày mai là ngày liền sau hôm nay: thứ Tư + 1 = thứ Năm. Ngày mai là ngày 16 tháng 5.

b) Hôm kia là ngày liền trước hôm nay: thứ Tư – 1 = thứ Ba. Hôm kia là ngày 14 tháng 5.

Ví dụ 3: Xem lịch tháng 12 (giả sử tháng 12 có 31 ngày, ngày 25 là thứ Hai). Hỏi ngày 1 tháng 12 là thứ mấy?

Hướng dẫn giải:

Ta biết ngày 25 tháng 12 là thứ Hai. Đếm ngược lại:

• Ngày 24 tháng 12 là Chủ Nhật.
• Ngày 23 tháng 12 là thứ Bảy.
• … Cứ đếm lùi dần: ngày 25 – 24 ngày = ngày 1 tháng 12. Tức là từ ngày 25 lùi 24 ngày, ta cũng có thể tính: Một tuần lùi 7 ngày giữ nguyên thứ. 24 ngày = 3 tuần (21 ngày) + 3 ngày. Lùi 3 tuần từ thứ Hai vẫn là thứ Hai. Lùi thêm 3 ngày: thứ Hai lùi 1 là Chủ Nhật, lùi 2 là thứ Bảy, lùi 3 là thứ Sáu. Vậy ngày 1 tháng 12 là thứ Sáu.

4. Ghi nhớ

• Một tuần có 7 ngày, các ngày luân phiên theo thứ tự: Thứ Hai → Thứ Ba → Thứ Tư → Thứ Năm → Thứ Sáu → Thứ Bảy → Chủ Nhật.
• Các tháng 31 ngày: 1, 3, 5, 7, 8, 10, 12. Các tháng 30 ngày: 4, 6, 9, 11. Tháng 2 có 28 hoặc 29 ngày.
• Để biết ngày liền trước hoặc liền sau, ta cộng hoặc trừ 1 ngày. Để biết cách nhau bao nhiêu ngày, có thể đếm theo tuần (7 ngày) rồi tính phần dư.

5. Bài tập gợi ý

1. Quan sát tờ lịch tháng 6 (giả sử tháng 6 có 30 ngày, ngày 1 là thứ Năm). Hỏi:
   • a) Tháng 6 có bao nhiêu ngày?
   • b) Ngày 15 tháng 6 là thứ mấy?
   • c) Các ngày thứ Ba của tháng 6 là những ngày nào?
2. Hôm nay là thứ Bảy, ngày 8 tháng 3. Hỏi:
   • a) Ngày kia là thứ mấy? Ngày mấy?
   • b) Hôm qua là thứ mấy? Ngày mấy?
3. Tháng 11 có 30 ngày, ngày 20 tháng 11 là thứ Hai. Hỏi ngày 1 tháng 11 là thứ mấy?
4. Trong tháng 2 của một năm (giả sử không phải năm nhuận, tháng 2 có 28 ngày), ngày đầu tiên của tháng là thứ Tư. Hỏi ngày cuối cùng của tháng (ngày 28) là thứ mấy?

Hướng dẫn giải bài tập gợi ý:

Bài 1: a) 30 ngày. b) Ngày 1 tháng 6 thứ Năm → đếm tiếp: ngày 15 là thứ ... (các em tự đếm: 1-Năm, 2-Sáu, 3-Bảy, 4-C.Nhật, 5-Hai, 6-Ba, 7-Tư, 8-Năm, 9-Sáu, 10-Bảy, 11-C.Nhật, 12-Hai, 13-Ba, 14-Tư, 15-Năm). Vậy ngày 15 là thứ Năm. c) Thứ Ba đầu tiên là ngày 6 (thứ Ba), rồi ngày 13, ngày 20, ngày 27.

Bài 2: a) Ngày kia = hôm nay + 2 ngày = Chủ Nhật + 2 = thứ Hai (nếu hôm nay thứ Bảy, mai Chủ Nhật, kia thứ Hai). Ngày 10 tháng 3. b) Hôm qua = thứ Bảy – 1 = thứ Sáu, ngày 7 tháng 3.

Bài 3: Ngày 20 thứ Hai. Lùi 19 ngày (vì từ ngày 1 đến ngày 20 cách nhau 19 ngày, hoặc 2 tuần + 5 ngày). Lùi 2 tuần từ thứ Hai vẫn thứ Hai. Lùi thêm 5 ngày: thứ Hai lùi 1 là Chủ Nhật, 2 là thứ Bảy, 3 là thứ Sáu, 4 là thứ Năm, 5 là thứ Tư. Vậy ngày 1 tháng 11 là thứ Tư.

Bài 4: Ngày 1 tháng 2 là thứ Tư. Ngày 28 tháng 2 cách ngày 1 là 27 ngày (vì 28 – 1 = 27). 27 = 3 tuần (21 ngày) + 6 ngày. Ngày 1 thứ Tư, sau 3 tuần vẫn thứ Tư, thêm 6 ngày: thứ Tư + 6 = thứ Ba? (Các em đếm: thứ Tư +1=thứ Năm, +2=thứ Sáu, +3=thứ Bảy, +4=Chủ Nhật, +5=thứ Hai, +6=thứ Ba). Vậy ngày 28 tháng 2 là thứ Ba.