Ôn tập số học

Ôn tập số học

Giới thiệu

Các em thân mến, sau một học kỳ dài học tập, chúng ta đã làm quen với rất nhiều bạn số mới và các phép tính thú vị. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau ôn lại những kiến thức số học quan trọng nhất để chuẩn bị thật tốt cho bài kiểm tra cuối kỳ nhé! Các em hãy nhớ: "Ôn tập là chìa khóa của sự thành công".

Lý thuyết trọng tâm

1. Đọc, viết và so sánh các số trong phạm vi 100

• Cách đọc số: Đọc từ hàng chục, ghép với từ "mươi" (hoặc "lăm" cho số 5, "mốt" cho số 1). Ví dụ: 34 đọc là "ba mươi tư", 51 đọc là "năm mươi mốt".
• Cách viết số: Viết chữ số hàng chục trước, rồi đến chữ số hàng đơn vị. Ví dụ: "sáu mươi bảy" viết là 67.
• So sánh: Số nào có hàng chục lớn hơn thì số đó lớn hơn. Nếu hàng chục bằng nhau, ta so sánh hàng đơn vị.

Ví dụ minh họa:

• Số 89 đọc là: tám mươi chín.
• Số 45 và 54: Vì 45 có hàng chục là 4, 54 có hàng chục là 5, mà 4 < 5 nên 45 < 54.
• Số 72 và 78: Cùng hàng chục là 7, so sánh hàng đơn vị: 2 < 8 nên 72 < 78.

2. Phép cộng và phép trừ (không nhớ và có nhớ trong phạm vi 100)

• Phép cộng không nhớ: Cộng hàng đơn vị trước, cộng hàng chục sau. Ví dụ: 34 + 25 = 59 (4 + 5 = 9; 3 + 2 = 5).
• Phép cộng có nhớ: Khi cộng hàng đơn vị được kết quả từ 10 trở lên, ta viết hàng đơn vị và nhớ 1 vào hàng chục.
• Phép trừ không nhớ: Trừ hàng đơn vị trước, trừ hàng chục sau. Ví dụ: 78 - 35 = 43 (8 - 5 = 3; 7 - 3 = 4).
• Phép trừ có nhớ: Khi hàng đơn vị của số bị trừ nhỏ hơn số trừ, ta mượn 1 từ hàng chục (nhớ 1 vào hàng chục của số trừ).

Ví dụ minh họa:

1. Cộng có nhớ: 27 + 15 = ?
   Bước 1: 7 + 5 = 12, viết 2 nhớ 1.
   Bước 2: 2 + 1 = 3, thêm 1 nhớ là 4, viết 4.
   Kết quả: 42.
2. Trừ có nhớ: 53 - 28 = ?
   Bước 1: 3 không trừ được 8, mượn 1 từ 5 (hàng chục), thành 13 - 8 = 5, viết 5, nhớ 1.
   Bước 2: 5 (hàng chục) đã cho mượn 1 còn 4, trừ đi 2 và thêm 1 nhớ là 3: 4 - 3 = 1, viết 1.
   Kết quả: 25.

3. Tìm thành phần chưa biết của phép tính

• Muốn tìm số hạng chưa biết: Lấy tổng trừ đi số hạng đã biết. (Ví dụ: x + 12 = 30 => x = 30 - 12 = 18)
• Muốn tìm số bị trừ: Lấy hiệu cộng với số trừ. (Ví dụ: x - 7 = 15 => x = 15 + 7 = 22)
• Muốn tìm số trừ: Lấy số bị trừ trừ đi hiệu. (Ví dụ: 20 - x = 9 => x = 20 - 9 = 11)

4. Giải toán có lời văn

Để giải một bài toán có lời văn, các em thực hiện theo các bước sau:

1. Bước 1: Đọc kỹ đề bài để xác định rõ: bài toán cho biết gì? (dữ kiện) và hỏi gì? (câu hỏi).
2. Bước 2: Tìm ra phép tính phù hợp (cộng hay trừ) dựa vào dấu hiệu: "nhiều hơn", "tất cả" (cộng); "ít hơn", "còn lại" (trừ).
3. Bước 3: Trình bày bài giải: Ghi câu trả lời, phép tính và kết quả (viết kèm đơn vị), cuối cùng là đáp số.

Ví dụ minh họa:

Mẹ có 38 quả trứng, mẹ bán đi 12 quả. Hỏi mẹ còn lại bao nhiêu quả trứng?

Bài giải:

Số quả trứng mẹ còn lại là:

38 - 12 = 26 (quả)

Đáp số: 26 quả trứng.

Ghi nhớ:

• Số có hai chữ số gồm hàng chục và hàng đơn vị. Khi so sánh, ưu tiên so hàng chục trước.
• Trong phép cộng/trừ có nhớ, nhớ chính xác 1 đơn vị vào hàng liền trước.
• Trong tìm x, hãy thuộc ba quy tắc: "Số hạng = Tổng - Số hạng kia", "Số bị trừ = Hiệu + Số trừ", "Số trừ = Số bị trừ - Hiệu".
• Đối với toán có lời văn, luôn viết lời giải rõ ràng và ghi đơn vị trong ngoặc đơn.

Bài tập gợi ý

Các em hãy tự luyện tập thêm với các bài tập sau nhé:

1. Điền số thích hợp: 45, 46, 47, ..., ..., 50.
2. Đặt tính rồi tính: 56 + 29; 84 - 37; 100 - 45.
3. Tìm x, biết: x + 23 = 67; 80 - x = 35; x - 14 = 48.
4. Trong vườn có 35 cây cam và 28 cây bưởi. Hỏi trong vườn có tất cả bao nhiêu cây?
5. An có 19 viên bi, Bình có nhiều hơn An 5 viên bi. Hỏi Bình có bao nhiêu viên bi?