Bài tập: Chương 1: Cảm ơn – xin lỗi

Lý thuyết cần nhớ

• Cảm ơn: Dùng khi ai đó làm điều tốt cho mình, tặng quà cho mình, hoặc giúp đỡ mình. Ví dụ: Bạn cho mình mượn bút, mình nói "Cảm ơn bạn".
• Xin lỗi: Dùng khi mình làm điều gì đó sai, làm phiền người khác, hoặc làm người khác buồn. Ví dụ: Mình lỡ làm rơi sách của bạn, mình nói "Xin lỗi bạn".

Bài tập có hướng dẫn giải

Bài tập 1: Nối lời nói với tình huống phù hợp

Hướng dẫn: Em hãy đọc các tình huống và lời nói dưới đây. Hãy nối mỗi tình huống với lời nói thích hợp nhất.

1. Tình huống: Em được mẹ mua cho một chiếc cặp sách mới.
   Lời nói phù hợp: "Con cảm ơn mẹ ạ!"
2. Tình huống: Em lỡ tay làm đổ nước lên bàn của bạn.
   Lời nói phù hợp: "Xin lỗi bạn, mình lỡ tay."
3. Tình huống: Bạn cùng bàn giúp em nhặt chiếc thước kẻ bị rơi.
   Lời nói phù hợp: "Cảm ơn bạn đã giúp mình."
4. Tình huống: Em quên mang sách vở theo lời cô dặn.
   Lời nói phù hợp: "Em xin lỗi cô, em quên mất ạ."

Ghi nhớ: Khi gặp tình huống được nhận quà, được giúp đỡ, em nói "cảm ơn". Khi gặp tình huống mình làm sai, làm phiền, em nói "xin lỗi".

Bài tập 2: Điền từ thích hợp vào chỗ trống

Hướng dẫn: Đọc từng câu dưới đây và điền từ "cảm ơn" hoặc "xin lỗi" vào chỗ trống để câu trở nên lịch sự và đúng nghĩa.

1. Khi bạn cho em mượn cuốn truyện, em nói: "........ bạn nhé!"
   Giải: Điền "Cảm ơn". Vì bạn đã cho mượn truyện, đó là hành động tốt.
2. Khi em chạy vội va phải một bác lớn tuổi, em nói: "Cháu ........ bác ạ!"
   Giải: Điền "xin lỗi". Vì em đã vô tình làm bác bị va chạm.
3. Khi cô giáo khen em viết chữ đẹp, em nói: "Em ........ cô ạ!"
   Giải: Điền "cảm ơn". Vì cô đã dành lời khen cho em.

Bài tập 3: Viết một đoạn hội thoại ngắn

Hướng dẫn: Em hãy tưởng tượng một tình huống trong lớp học, nơi có một bạn đã làm rơi hộp bút của bạn khác. Hãy viết lời thoại của hai bạn, trong đó có sử dụng từ "xin lỗi" và "cảm ơn".

Gợi ý giải:

Bạn A: "Úi, xin lỗi cậu! Mình vô tình làm rơi hộp bút của cậu rồi."
Bạn B: "Không sao đâu cậu ơi! Cảm ơn cậu đã nhặt giúp mình."

Lưu ý: Trong đoạn hội thoại trên, bạn A sử dụng "xin lỗi" vì đã gây ra sự việc, còn bạn B sử dụng "cảm ơn" vì bạn A đã nhặt hộp bút lên.

Ghi nhớ

• Luôn nói "cảm ơn" khi nhận được sự giúp đỡ, quà tặng hoặc lời khen.
• Luôn nói "xin lỗi" khi mình mắc lỗi, làm phiền hoặc làm người khác buồn.
• Hai lời nói này giúp em thể hiện mình là người lễ phép, được mọi người yêu quý.

Bài tập gợi ý tự luyện

Em hãy tự tìm thêm ba tình huống trong cuộc sống hằng ngày (ví dụ: ở nhà, ở trường, trên đường đi học) và viết lại lời nói "cảm ơn" hoặc "xin lỗi" phù hợp với từng tình huống đó. Sau đó, em có thể đọc to và tập nói với người thân để nhớ lâu hơn nhé.